THÔNG TIN LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐƯA LÊN MẠNG

Tên đề tài luận án: Nghiên cứu mối liên quan giữa biến thể Q141K trên gen ABCG2 với bệnh gút và khả năng đáp ứng với điều trị allopurinol

Ngành: Khoa học Y sinh (Sinh lý học)       Mã số: 9720101

Họ và tên nghiên cứu sinh: Nguyễn Phú Khánh

Họ và tên người hướng dẫn:  PGS.TS. Mai Phương Thảo và PGS.TS. Nguyễn Đình Khoa

Tên cơ sở đào tạo: vx88 esball Thành phố Hồ Chí Minh

                                   TÓM TẮT NHỮNG KẾT LUẬN MỚI CỦA LUẬN ÁN                                  

- Đặt vấn đề: Bệnh gút là một dạng viêm khớp vi tinh thể do tăng acid uric máu, dẫn đến lắng đọng tinh thể monosodium urat tại các mô. Biến thể Q141K gen ABCG2 được ghi nhận làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh gút và làm giảm đáp ứng điều trị với allopurinol – thuốc lựa chọn đầu tay trong điều trị bệnh. Nghiên cứu này đánh giá mối liên quan giữa biến thể Q141K của gen ABCG2 với bệnh gút và đáp ứng điều trị allopurinol.

- Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tiến hành từ tháng 12/2022 - 12/2024 tại bệnh viện Quân y 175 và trung tâm Y sinh học phân tử vx88 esball Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, gồm 2 phần: thực hiện trên (1) 234 bệnh nhân gút thỏa tiêu chuẩn chẩn đoán theo ACR/EULAR 2015 và 234 người không gút; (2) 257 bệnh nhân gút điều trị bằng allopuinol liên tục trong ít nhất 1 tháng. Mẫu máu của bệnh nhân được xác định kiểu gen biến thể Q141K bằng kỹ thuật real-time PCR và định lượng nồng độ oxypurinol huyết tương bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao.

- Kết quả: Biến thể ABCG2 Q141K liên quan có ý nghĩa thống kê với bệnh gút trên các mô hình di truyền trội, lặn và cộng gộp. Alen A là yếu tố nguy cơ, với tần suất ghi nhận ở bệnh nhân gút là 46,8% so với 25,0% ở nhóm chứng. Trong 257 bệnh nhân dùng allopurinol, 44,7% đạt mức tuân thủ điều trị (nồng độ oxypurinol >20 µmol/L); 55,3% có mức tuân thủ kém (<20 µmol/L). Ở nhóm tuân thủ tốt, các bệnh nhân mang kiểu gen CC có nồng độ acid uric huyết thanh thấp hơn có ý nghĩa thống kê. Bệnh nhân mang kiểu gen AA có đáp ứng với allopurinol kém hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm mang kiểu gen CC (OR = 0,24; KTC 95%: 0,07–0,82).

- Kết luận: Biến thể ABCG2 Q141K làm tăng nguy cơ mắc bệnh gút, mạnh nhất ở kiểu gen AA với OR = 6,85 (95% CI: 3,68–12,74), p < 0,001. Kiểu gen AA và alen A liên quan với đáp ứng kém điều trị bằng allopurinol và mối liên quan giữa kiểu gen và đáp ứng điều trị chỉ có ý nghĩa ở nhóm tuân thủ điều trị.

Từ khóa: ABCG2, Gút, Q141K, allopurinol.

LUẬN ÁN

TÓM TẮT LUẬN ÁN